Dwa więc zadania stanęły przede mną. Już od mego wyjazdu z Polski powierzyłam siostrze Prądzyńskiej sprawę wyszukania dla nas małego majątku ziemskiego, dokąd byśmy mogły z polskimi dziećmi przyjechać i gdzie mogłybyśmy prowadzić zarówno ochronkę dla naszych, z Danii przywiezionych dzieci, jak i szkołę gospodarstwa domowego dla polskich panien. Nie można było liczyć na to, żeby ktoś w Polsce zwrócił się do nas z propozycją pracy. Zorientowałam się będąc w kraju, że patrzą tu na nas z pewnym niedowierzaniem. Postanowiłam sama sobie radzić.

Wielką, bo bardzo skuteczną pomocą w poszukiwaniach była s. Stanisława Prądzyńska, która po wygnaniu z Rosji lata wojny spędziła u swojej rodziny we Lwówku i teraz „z powrotem” dołącza do urszulańskiej wspólnoty.

Siostra Prądzyńska jeździła, oglądała resztówki – jakoś nic się nie nadawało. W czasie tych jazd zaziębiła się, dostała hiszpanki, musiała przerwać poszukiwania. Nikt pomocnej ręki nie podał. Już mnie odwaga zaczęła opuszczać. „Jeżeli nas w Polsce nie chcą, trzeba będzie w Skandynawii zostać” – myślałam i serce boleśnie się ściskało.

Spróbujemy jeszcze jednego sposobu. Rozpoczniemy nowennę do błogosławionej Teresy[1]. Wyprosimy sobie dom w Polsce. I cały dom się modlił, i błogosławiona Teresa widocznie też, bo dwunastego czy trzynastego lutego dostałyśmy telegram od siostry Prądzyńskiej, że Pniewy kupione[2]. Radość była wielka. Mamy więc pied-a-terre[3] w Polsce, zaczniemy tam pracować, a Pan Bóg dopomoże. Dnia 11 lutego 1920, w święto Matki Boskiej z Lourdes, Pniewy zostały kupione.

W dniu 11 lutego 1920 roku rozpoczyna się historia domu macierzystego, czyli kolebki nowego zgromadzenia urszulańskiego w Pniewach. Kolejnym krokiem było zbieranie funduszy na spłacenie zakupionej posiadłości oraz uzyskanie prawnego zatwierdzenia nowej gałęzi urszulańskiej…

Jubileusz tego wydarzenia obchodziłyśmy w sobotę, 8 lutego 2020 roku – zob. artykuł pt. RADOŚĆ BYŁA WIELKA! JAK 100 LAT TEMU, TAK I DZIŚ…

[1] Święta Teresa od Dzieciątka Jezus, właśc. Therese Martin (1873-1897) – karmelitanka, beatyfikowana w 1923, kanonizowana w 1925.

[2] Był to kontrakt kupna dwóch sąsiadujących z sobą posesji w Lubocześnicy pod Pniewami, w powiecie szamotulskim.

[3] Punkt oparcia

W Polsce Krucjata Eucharystyczna zakorzeniła się dzięki staraniom matki Urszuli Ledóchowskiej, która w styczniu 1925 roku założyła w Pniewach pierwsze koło tej organizacji. Sztandar dla pniewskiego koła m. Urszula przywiozła z urszulańskiego warsztatu tkackiego w Sieradzu.

Dla animatorów matka Urszula zainicjowała na wzór francuski czasopismo „Hostia”, a dla dzieci pisemko „Orędowniczek Eucharystyczny”. Największym ośrodkiem Krucjaty w Polsce była Łódź, gdzie też co roku pod koniec roku szkolnego – począwszy od 1927 roku – odbywał się „Dzień Krucjaty”, ogólnopolski zjazd członków i animatorów. Do drugiej wojny światowej liczba członków w Polsce wynosiła ok. 200 tysięcy.

Po drugiej wojnie światowej Krucjata Eucharystyczna w Polsce nie osiągnęła już swojej dawnej świetności. Polityka państwa nie pozwoliła na istnienie tej organizacji dziecięcej. Dopiero w 1985 roku, z inicjatywy ks. bp. Zdzisława Fortuniaka, podjęto myśl o reaktywowaniu Krucjaty, która odtąd nosi nazwę „Eucharystyczny Ruch Młodych” (ERM). Sekretariat polskiego oddziału ERM-u znajduje się w Poznaniu.

Aktualnie ERM jest ruchem międzynarodowym i obejmuje 3 miliony młodych ludzi na całym świecie.

O pierwszym „Dniu Krucjaty” w 1927 roku – zob. artykuł na stronie urszulańskiej

Wykorzystała ten czas również do rozwijania zdolności malarskich. Obraz Serca Jezusowego należy do dość licznego zbioru obrazów, które m. Urszula stworzyła w czasach krakowskich (1886-1907). W Pniewach znajdują się obecnie cztery duże obrazy pędzla św. Urszuli – dwa w głównej kaplicy (wspomniany obraz Serca Jezusowego oraz „Chrystus ukrzyżowany” wg D. Velázqueza przy sarkofagu), jeden obraz Matki Bożej w pokoju pamiątek i duży obraz ze sceną Zwiastowania w auli Domu Matki Założycielki.

Ciekawe jest to, że wszystkie obrazy, choć powstały wiele lat przed założeniem Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, doskonale wpisują się w charyzmat nowej gałęzi urszulańskiej, której założycielką stała się św. Urszula. To, co wtedy malowała – Serce Jezusa, Chrystus konający na krzyżu, miało osiągnąć pełnię znaczenia dopiero po kilku latach, w 1920 roku, kiedy Stolica Apostolska wydała dekret uznający wspólnotę urszulańską w Aalborgu za nowe zgromadzenie zakonne i nadała mu nazwę urszulanki Serca Jezusa Konającego…

O duchowości urszulanek Serca Jezusa Konającego – na stronie urszulanki.pl

W relacji spisanej w owych majowych dniach przez s. Urszulę Michalak czytamy:

Nasza przeżycia są głębsze niż potrafimy to wyrazić. Opór, jaki stawia słowo, często spłyca je, pozbawia prawdziwych wartości, uroku i barw. Niemniej rezygnacja z próby nadania tym doświadczeniom formy materialnej, słownej, sprawia, że pozostają one niewyrażone, a przez to ulotne i zwiewne. Nie ostoją się próbie czasu. Szybko pójdą w niepamięć przysypane lawiną nowych treści. Tę myśl wyraża Cz. Miłosz w krótkich, ale jakże pouczających słowach:

„Wiedzieć i nie mówić: tak się zapomina. Co jest wymówione, wzmacnia się. Co nie jest wymówione, zmierza do nieistnienia”. W myśl tej prawdy wszelkie próby opisania wydarzeń i przeżyć stają się sensowne. Dlatego próbujemy „wymówić”, by „ocalić od zapomnienia” wielkie i niepowtarzalne przeżycia, które miały miejsce podczas uroczystości sprowadzenia relikwii bł. Urszuli z Rzymu do Polski, do Pniew koło Poznania. Uroczystości te rozpoczęły się 8 maja 1989 roku w Rzymie, a skończyły się 28 maja tegoż roku w Pniewach, w 50. rocznicę śmierci bł. Urszuli.

O uroczystościach w Poznaniu i w Pniewach s. Urszula Michalak wspomina:

I wreszcie Pniewy! Cel powrotu bł. Urszuli do Polski. Chyba całe Pniewy wyszły na ulice powitać tę, która wróciła do swoich. Wróciła jedna z nich, o której pamięć i wspomnienie przekazywane jest z pokolenia na pokolenie. Wróciła ta, której wiele zawdzięcza miasto i jego mieszkańcy. Od ul. Świerczewskiego na Rynek pniewski relikwie nieśli dominikańscy nowicjusze. Na Rynku przed bramą prowadzącą do kościoła parafialnego zbudowano olbrzymi ołtarz. Ścianę ołtarzową tworzył bardzo duży rysunek przedstawiający panoramę „urszulańskich Pniew” widzianą od strony Jeziora Pniewskiego, portret bł. Urszuli, a na dole, w tle, narysowano gromadkę dzieci – czytelny znak życia i działalności Błogosławionej.

Metropolita Poznański, ks. abp J. Stroba, przewodniczył Mszy św. koncelebrowanej przy tym ołtarzu. Homilię wygłosił prymas Polski, ks. kard. J. Glemp. Na wstępie Eucharystycznej Ofiary przełożona generalna, m. Urszula Frankiewicz, powitała przybywającą Założycielkę w imieniu Zgromadzenia, rodziny, gości, mieszkańców Pniew, którzy kiedyś nadali Błogosławionej tytuł honorowego obywatelstwa miasta, a także w imieniu Jej wychowanek, przyjaciół, czcicieli. W wygłoszonej homilii Ksiądz Prymas podkreślił rolę i znaczenie świętego w życiu Kościoła. Święty jest dla nas wszystkich przykładem wierności, jakiej człowiek dochowuje Bogu. Przykładem, który trwa i idzie w pokolenia, i jest aktualny na każde czasy. Święty jest natchnieniem dla działań, jakie podejmuje Kościół. Jest widocznym znakiem, którego treść Kościół wciąż na nowo odczytuje. Matka Ledóchowska jest również dla Kościoła polskiego znakiem do odczytania.

Podczas uroczystej Mszy św. na Rynku śpiewał chór dziecięcy założony przez s. Danielę Jankowską. Dzieci w szarych, długich, jednakowych tunikach przepasanych sznurem, na tunice duży zawiązany zielony, żółty bądź czerwony kołnierz z wpiętym znakiem bł. Urszuli. Wszystkich biorących udział w uroczystościach dzieci zachwyciły śpiewem Gaude Mater Polonia oraz O Panie, niech będę jak promyk słoneczny.

Po Mszy św. nastąpiło uroczyste, procesjonalne przeniesienie relikwii bł. Urszuli do kaplicy sióstr urszulanek. Kilkutysięczną rzeszę wiernych biorącą udział w procesji stanowiły setki dzieci z Eucharystycznego Ruchu Młodych, licznie zebrane siostry zakonne, w tym duża grupa urszulanek szarych – duchowych córek Błogosławionej, zakonnicy, księża na czele z Prymasem Polski i biskupami, goście z całej Polski specjalnie przybyli do Pniew, a także pniewianie.

Z wielkim wzruszeniem siostry urszulanki przyjęły Błogosławioną w progi swojego i Jej domu. Relikwie wprowadzono do kaplicy, która od czasów Matki Założycielki „rozrosła się” i zmieniła wystrój. Złożono je u stóp ołtarza i podczas krótkiego nabożeństwa powitano Błogosławioną w Jej ukochanym domu w Pniewach.

Z 28 na 29 maja całą noc modlono się przy relikwiach, Przychodzili pniewianie – dzieci z rodzicami, młodzież, dorośli, trwały na czuwaniu osoby przybyłe w pielgrzymce do Pniew. Czuło się, że Błogosławiona jest kimś bliskim dla tych ludzi, że oni powierzają Jej sprawy i problemy swojego życia, a Ona jest im pomocą.

Rano 29 maja, prymas Polski, ks. kard. J. Glemp przy współudziale biskupów i prezbiterów celebrował Mszę św. dziękczynną za łaski otrzymane za pośrednictwem bł. Urszuli. Ołtarz na tę Mszę św. zbudowano na placu przed domem sióstr od strony podwórza. Stanął tam duży krzyż z ciemnego drzewa ozdobiony flagą narodową, która przewieszona była przez poziome ramię krzyża z jednej i drugiej strony. Między krzyżem a ołtarzem umieszczono wysoką podstawę, na której – na czas Mszy św. – złożono relikwie. Całość zdobiły wspaniałe bukiety pąsowych róż.

W homilii Ksiądz Prymas myślą przewodnią uczynił słowa, które czytamy w Ewangelii św. Mateusza zapisane w Kazaniu na Górze: „Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi”. Błogosławiona Urszula, wierna córka Kościoła Chrystusowego, swoje życie poświęciła sprawie pokoju, którego jedynym dawcą jest Król Pokoju, Chrystus. On obdarza ludzkie serca takim pokojem, którego nie zna świat i którego świat dać nie może. Jedynie pokój, którym kieruje prawo Ewangelii, daje prawdziwą radość, sprawiedliwość, ład. Charakterystyczny dla duchowości Błogosławionej jest Jej stosunek do pracy, którą zawsze rozumiała jako współpracę z Bogiem, jako współtworzenie człowieka i świata – podkreślił Prymas.

Po uroczystej Mszy św., przy dźwięcznym i radosnym biciu dzwonu „Urszula”, relikwie zostały procesjonalnie przeniesione sprzed ołtarza polowego do kaplicy sióstr urszulanek i tymczasowo złożone u stóp ołtarza głównego. Cały dzień, niemal bez przerwy, kaplica była wypełniona po brzegi osobami, które przyszły do bł. Urszuli i które z wielką wiarą i miłością prosiły Ją o wstawiennictwo u Boga.

Natomiast 30 maja wieczorem w obecności przedstawicieli Kościoła, zaprzysiężonego lekarza i licznie zebranych sióstr urszulanek na czele z przełożoną generalną i członkiniami rady generalnej oraz mieszkańców Pniew i okolicy relikwie zostały złożone w sarkofagu znajdującym się w specjalnie na tę uroczystość przygotowanej bocznej kaplicy. Na frontonowej ścianie sarkofagu z białego piaskowca wykuto dwa napisy. U góry hasło Zgromadzenia obrane przez Założycielkę: „Oto ja, służebnica Pańska”. Natomiast u dołu napis: „Matka Urszula Ledóchowska”. Nad sarkofagiem umieszczono portret Błogosławionej, który otacza niemała już liczba wotów. Na lewej ścianie wisi duży obraz namalowany przez m. Urszulę Ledóchowską jeszcze w klasztorze krakowskim – „Ukrzyżowany”, kopia wg D. Velázqueza.

Peregrynacja osiąga cel, Ciało bł. Urszuli zachowane od naturalnego zniszczenia spoczęło w pniewskiej kaplicy. W sarkofagu, który jednocześnie jest ołtarzem, na którym sprawuje się Najświętszą Ofiarę. na tym sarkofagu kryjącym w sobie relikwie Błogosławionej kapłan stawia Ciało i Krew Chrystusa. Ukochane Pniewy przyjęły tę, której kiedyś nadały tytuł honorowego obywatela miasta, gdzie ukonstytuowało się i wyrosło dzieło życia bł. Urszuli.

Polakom potrzebny był powrót do ojczyzny bł. Urszuli Ledóchowskiej. Takiej niewiasty mężnej, o której wspominają księgi Starego Testamentu i w które to niewiasty obfituje Kościół. Owe mężne niewiasty są solą ziemi i światłością świata. Błogosławiona Urszula jest dla Polaków solą ziemi i promieniem Chrystusowego światła. Wróciła do kraju w momencie, gdy naród walczy o powrót do źródła narodowej tożsamości i kultury, a jednocześnie zostaje opuszczony przez wielu Polaków. Przybyła, by uczyć nas ofiarnej i radosnej służby Bogu i Ojczyźnie w duchu Ewangelii.

W tym wielkim wydarzeniu, jakim był powrót Błogosławionej do Ojczyzny wziął udział bezpośrednio lub pośrednio cały Kościół polski. Szczególnie te diecezje i parafie, które nawiedziła bł. Urszula w znaku swoich świętych relikwii. Zaangażowanie wiernych w uroczystości i wyraz ich wiary w świętych obcowanie przejawił się w licznym uczestnictwie w nabożeństwach, modlitwach, Eucharystii, w trosce o zewnętrzne znaki wskazujące na charakter święta, o dekorację, kwiaty, porządek. Niemal cała Polska śpiewała: „U tronu Boga wstawiaj się za nami, Matko Urszulo, wśród wybrańców nieba”. A majowe słońce – czyste, nie przysłonięte chmurami złociło się i uśmiechało ciepłem rozpromienionej twarzy.

O przewiezieniu relikwii także w artykule
O uroczystości 25-lecia przewiezienia relikwii św. Urszuli
Fragmenty obszernej relacji z translacji w 1989 roku

We aneksie do Kroniki, której ostatni tom z 1939 roku nie zachował się, czytamy wspomnienia siostry asystentki Korduli Zaborskiej:

Przez cały kwiecień Matka otoczona bardzo troskliwą opieką i przy zachowaniu wszelkich ostrożności wracała – jak się wydawało – stopniowo do zdrowia.
Nadszedł czas dorocznego wyjazdu Matki do Rzymu. Doktorzy nie sprzeciwili się tym planom. Trzeciego maja wyjechała Matka z Warszawy, a podróż odbyta w wygodnych warunkach, w towarzystwie troskliwej opiekunki, minęła pomyślnie.
Zgromadzenie cieszyło się powrotem Matki do zdrowia. Niestety, była to radość przedwczesna. Pan Bóg postanowił inaczej – ten wyjazd Matki do Rzymu był już ostatnim.

Wkrótce po przyjeździe do Wiecznego Miasta – opowiada towarzysząca jej wówczas siostra Zaborska – weszła niespodziewanie do pokoju Matki. „Uderzyło mnie niebywałe jak dotąd jej zachowanie. Zwykle zajęta pracą, teraz stała bezczynnie przy biurku tak głęboko zamyślona, że nie usłyszała mego wejścia i dopiero na moje odezwanie się ocknęła się z zadumy. Powiedziała zmienionym głosem: «Ja tak kocham Rzym» – a po chwili dodała «Chciałabym być pochowana w Rzymie».

Mimo złego samopoczucia udała się w daleką podróż – przez Poznań do Warszawy, skąd 3 maja 1939 roku pojechała dalej do Rzymu, aby spotkać się tam z siostrami przełożonymi domów we Francji i Włoszech, odbyć swoją doroczną wizytę. W liście z 17 maja 1939 do s. Anieli Łozińskiej informuje, że planuje swój powrót do kraju na 29 maja 1939… W nocy z 18 na 19 maja 1939 roku stan zdrowia pogorszył się do tego stopnia, że przewieziono m. Urszulę do szpitala, gdzie lekarze zdiagnozowali nieuleczalną już chorobę. Mała operacja, którą przeprowadzono, miała – zgodnie z prognozą lekarzy – przedłużyć Matce życie o dziesięć dni… Jedno i drugie się sprawdziło – plan m. Urszuli i prognoza lekarzy. W swoją ostatnią podróż m. Urszula udała się 29 maja 1939 – z ziemi do nieba! Umarła w opinii świętości.

Pogrzeb odbył się 1 czerwca 1939 roku, w kościele parafialnym – Bazylice Santa Maria degli Angeli. Wbrew zwyczajowi rzymskiemu, który nie dopuszcza kwiatów przy zmarłych ani w domu, ani w kościołach – trumna w kaplicy domowej i karawan przed kościołem tonęły w kwiatach, którymi znajoma Polonia i ludność Rzymu żegnały Matkę. Ta ostatnia podróż po latach okazała się jednak przedostatnią. W maju 2019 roku przypadają dwie okrągłe rocznice związane z św. Urszulą, to jest 80. rocznica śmierci oraz 30. rocznica przewiezienia Jej relikwii z Rzymu do Pniew.

Światowe Dni Młodzieży, których niejako zapowiedzią były te „odwiedziny” krzyża i ikony, miały miejsce w lipcu 2016 roku w Krakowie.

Cała relacja z wydarzenia

Światowe Dni Młodzieży 2016:
odwiedziny grupy z Etiopii, z Hawajów i Triestu

Otwarcie pustelni odbywało się w sobotę, 8 lutego 2014, o g. 15.30, uroczystą Mszą św., którą koncelebrowali ksiądz proboszcz Marek Szukalski i ksiądz kapelan Maciej Stawski. Do Pniew przyjechały z tej okazji także m. Franciszka Sagun i siostra asystentka Aleksandra Kmieciak, co podkreślało uroczysty charakter tego wydarzenia. Mimo dość ograniczonej przestrzeni w pustelni we Mszy św. brało udział aż 27 osób – tyle znalazło miejsce w kaplicy, na korytarzu i w sąsiednich pokojach…

Więcej o pustelni i informacje o zapisach

Więcej o przewiezieniu relikwii św. Urszuli w 1989 roku
Więcej o kanonizacji m. Urszuli Ledóchowskiej w 2003 roku

Właśnie 4 września 1928 roku św. Urszula przeniosła się do tego pokoju z innego na pierwszym piętrze domu. W tym miejscu dawniej znajdowała się pierwsza, mała kaplica domu macierzystego. Gdy zakończono budowę nowej kaplicy i powstał „łącznik” między nią a domem klauzurowym, urządzono tu pokój i obok niego rozmównicę.

Po drugiej wojnie światowej, mimo zniszczeń, pokój Matuchny został znów po dawnemu urządzony.

W dniu beatyfikacji matki Urszuli, 20 czerwca 1983 roku, wieczorem odbywało się poświęcenie figury Błogosławionej na dziedzińcu klasztornym, a w pokoju obok celi matki Urszuli otwarto skromną wystawę z pamiątkami. W 1997 roku nadano temu pokojowi, tzw. pokojowi pamiątek, nowy wystrój.

Zob. też artykuł Znaki pamięci

Pogrzeb m. Franciszki Popiel i s. Urszuli Kuleszanki odbył się w Pniewach 20 sierpnia 1963 roku. Wzięło w nim udział siedmiu księży biskupów, 116 kapłanów diecezjalnych i zakonnych, 120 sióstr zakonnych z 30 różnych zgromadzeń, a wśród nich cała prawie Konsulta Przełożonych Wyższych, której m. Franciszka Popiel była przewodniczącą. Ksiądz arcybiskup A. Baraniak powiedział w mowie żałobnej: „Ciężko doświadczył Bóg rodzinę zakonną sióstr urszulanek szarych. Przed rokiem prawie w tym samym czasie Zgromadzenie przeżywało likwidację tutejszej szkoły gospodarczej i przejęcie przez państwo budynków stanowiących własność Zgromadzenia. Dziś zaś spoglądamy ze łzami na trumny, kryjące w swym wnętrzu doczesne szczątki przełożonej generalnej i jej pierwszej asystentki. Pracowały razem, broniły razem bytu i wolności Zgromadzenia. Złączone duchem i sercem oraz węzłem miłości oddały życie, gdy podążały w sprawach Zgromadzenia i Kościoła do Warszawy”.

Od 21 sierpnia 1963 roku w pniewskiej kaplicy – obecnie na chórze organowym – znajduje się obraz Matki Bożej Częstochowskiej, który namalowała s. Panis Michalczuk właściwie dla Ołtarzewa i który m. Franciszka Popiel z radością wiozła owego pamiętnego dnia… Obraz ocalał w wypadku i znalazł nowe miejsce – w Pniewach właśnie.

biogram m. Franciszki Popiel – na stronie urszulanki.pl

biogram s. Urszuli Kuleszy – na stronie urszulanki.pl

W Pniewach tego samego dnia ks. prałat Wawrzyniec Wnuk poświęcił figurę Błogosławionej na dziedzińcu domu macierzystego (wg projektu Adama Graczyka z Poznania) i przewodniczył pierwszej Mszy Świętej ku czci nowej Błogosławionej.

Beatyfikacja matki Urszuli sprawiła, że Pniewy – dom, który w szczególny sposób kojarzy się z Jej życiem i działalnością, zaczęły przyciągać uwagę coraz więcej ludzi. Dom macierzysty Zgromadzenia stał się miejscem pielgrzymkowym – wielu ludzi przyjeżdżało, by zobaczyć to miejsce, które bł. Urszula „stworzyła”, gdzie żyła i pracowała. Ruch pielgrzymkowy wzmógł się jeszcze bardziej, gdy w 1989 roku przywieziono do Pniew i złożono w sarkofagu w kaplicy domu macierzystego relikwie matki Urszuli, to jest Jej zachowane od zniszczenia ciało. Po kanonizacji, która miała miejsce 18 maja 2003 roku w Rzymie, miejsce to dekretem Arcybiskupa Poznańskiego, otrzymało status sanktuarium diecezjalnego.

Na terenie Sanktuarium św. Urszuli pielgrzym może znaleźć pamiątki związane z beatyfikacją matki Urszuli: na dziedzińcu wspomnianą właśnie figurę poświęconą przez ks. prałata Wawrzyńca Wnuka oraz w Domu Matki Założycielki duży obraz przedstawiający matkę Urszulę, który znajdował się przy ołtarzu na Łęgach Dębińskich.

O beatyfikacji jeszcze na stronie urszulańskiej

Wpis Z kroniki na stronie urszulańskiej

O uzdrowieniach za wstawiennictwem św. Urszuli – link do strony urszulańskiej

Oczywiście – na placu św. Piotra wśród licznych pielgrzymów z Polski była także delegacja z Pniew. Toteż nie należy się dziwić, że w samych Pniewach w tych majowych dniach niewiele się działo. Kto mógł, pojechał do Rzymu, by osobiście brać udział w wydarzeniu. Przy sarkofagu z relikwiami matki Urszuli w Pniewach zorganizowane było czuwanie modlitewne w sobotę 17 maja. Dopiero po kanonizacji, 1 czerwca 2003, w kaplicy domu macierzystego miała miejsce Msza św. dziękczynna, której głównym celebransem był ówczesny biskup Helsinek, ks. bp Józef Wróbel. W swojej homilii nawiązał m.in. do ośmiu błogosławieństw, czyli do tych wskazówek Jezusa na dobre, święte życie. Święta Urszula jest jedną z tych, którzy tę drogę już „wypróbowali” i w niebie orędują za nami, byśmy i my ufnie nią szli:

Człowiek musi być zdecydowany, mężny i wytrwały, aby mógł się czynnie włączyć w proces przemieniania świata właśnie w duchu Błogosławieństw. Człowiek musi mieć wielkie serce, zdolne przyjąć Boga i podarowany przez Niego charyzmat. Człowiek musi mieć wiele odwagi, aby był zdolny tworzyć świat prawdziwej nadziei, świat na miarę ludzkiej tęsknoty, na miarę Ewangelii; świat oparty na sprawiedliwości, miłości, wolności, poszanowaniu ludzkiego życia i na przebaczeniu; świat wolny od prześladowań, rewolucji, wojen, wyzysku, bezrobocia, korupcji, bogacenia się kosztem innych i całego społeczeństwa; świat wolny od nihilizmu, cynizmu i zagubienia duchowo-moralnego; świat wolny od podziałów; świat jednej rodziny ludzkiej.

Jakże w tym kontekście doniośle brzmi apel św. Urszuli, który w swej wewnętrznej treści nawiązuje do Błogosławieństw ewangelicznych: „Jesteśmy wszyscy, my, mieszkańcy ziemi, dziećmi jednego Boga, więc musimy solidarnie, wzajemnie sobie pomagać! Ci, którzy mają światło Boże… Ci, którzy mają naukę… Ci, którzy mają majątek… Ci, którzy mają serce czułe dla bied ludzkich… Każdy według swej możności niech pracuje nad tym, by święciło się imię Boże, by przyszło królestwo Boże, by spełniała się zawsze i wszędzie wola Boża!”

tekst całej homilii

więcej o drodze matki Urszuli do kanonizacji, tam także o cudach za wstawiennictwem św. Urszuli

Więcej o kanonizacji na stronie urszulańskiej – wpis Z kroniki 18 maja 2003

O Sympozjum przed kanonizacją – wpis Z kroniki 16 maja 2003

W chórze śpiewa około setki dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 19 lat. Inicjatorką, dyrygentem i kierownikiem artystycznym jest s. Daniela Jankowska.

Podstawowym zadaniem Promyków Słonecznych jest oddawanie czci Bogu poprzez śpiew liturgiczny. Liturgiczny charakter chóru w znacznej mierze decyduje o profilu repertuarowym, który obejmuje chorał gregoriański oraz utwory wielogłosowe kompozytorów dawnych i współczesnych.

Chór Promyki Słoneczne jest także zespołem koncertującym. Śpiewa w Polsce i za granicą, szerząc rodzimą kulturę muzyczną. Zespół był zapraszany z koncertami do Finlandii, Austrii, Francji, Danii, Anglii, Niemiec, Irlandii, Holandii, Italii i na Słowację. Największym wydarzeniem był koncert w Castel Gandolfo dla Ojca Świętego Jana Pawła II w sierpniu 1993 roku oraz śpiew podczas kanonizacji św. Urszuli w roku 2003 na Placu św. Piotra w Rzymie. Również w rodzinnych Pniewach chór występuje przy większych uroczystościach, jak na przykład podczas uroczystości ogłoszenia św. Urszuli Patronką Miasta Pniewy w 2016 roku.

Do tradycji chóru należy coroczny koncert kolęd w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia w kaplicy Sanktuarium św. Urszuli, a także koncertowy wyjazd za granicę w czasie wakacji.

Więcej o chórze na jego stronie www

Władysław Czarnecki urodził się 11 czerwca 1895 roku we Lwowie, zmarł 18 II 1983 w Pniewach, profesor nadzwyczajny, mgr inż. arch., nauczyciel akademicki Politechniki Poznańskiej, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 oraz walk na Bliskim Wschodzie, wybitny specjalista w dziedzinie urbanistyki i architektury.

Przez wiele lat związany był ze środowiskiem naukowym Poznania i Wielkopolski, przyczynił się do powstania Wydziału Architektury w Szkole Inżynierskiej w Poznaniu, był dziekanem tegoż Wydziału; piastował funkcję kierownika Katedry Planowania Miast i Osiedli, a następnie kierował Katedrą Urbanistyki i Planowania Przestrzennego w reaktywowanym Oddziale Architektury Politechniki Poznańskiej.

Wielkie zasługi poniósł w rozwoju architektury i urbanistyki miasta Poznania i Wielkopolski; był niestrudzonym nauczycielem wielu pokoleń architektów i wychowawcą licznej kadry naukowej, zamiłowanym popularyzatorem wiedzy architektonicznej. Autor licznych podręczników i monografii, studiów i projektów urbanistyczno-architektonicznych znanych w kraju i poza jego granicami.

Czynny członek Stowarzyszenia Architektów Polskich, Towarzystwa Urbanistów Polskich, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Towarzystwa Miłośników Poznania, Towarzystwa Wiedzy Powszechnej.

Laureat licznych nagród, odznaczony m. in. Krzyżem Komandorskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Pro Fide et Ecclesia oraz innymi wysokimi odznaczeniami wojskowymi polskimi, francuskimi i angielskimi (Gwiazda Afryki) oraz honorowymi i społecznymi.

Prof. Czarnecki przebywał w Pniewach od 1969 roku, wykonując w tym czasie liczne prace przebudowy i rozbudowy budynków w zespole klasztornym, mające na celu ich modernizację i przystosowanie do bieżących potrzeb Zgromadzenia. I tak na przykład prof. Czarnecki jest autorem projektu rozbudowy głównej kaplicy (1976-1980), odbudowy po pożarze domu św. Józefa (1978), przebudowy domów św. Franciszka (1976) i nowicjatu (1976-1978), także dziedzińca klasztornego oraz przebudowy podwórza gospodarczego, wyposażając je w garaże i warsztaty. Z wielkim zaangażowaniem starał się – jak mówił – przywrócić obiektowi świetność z okresu lat przedwojennych.

Zgodnie z życzeniem wraz z żoną Janiną, również architektem, został pochowany na naszym pniewskim cmentarzu. Teraz spoczywa na cmentarzu w Poznaniu.

O domu św. Józefa

O przebudowie głównej kaplicy

W kaplicy, po prawej i lewej stronie prezbiterium, znajdują się dwie ikony – św. Urszuli Ledóchowskiej i św. Anieli, a także relikwie ostatnio wymienionej, która jest patronką domu.

Więcej o dziejach domu pielgrzyma

O możliwościach korzystania z niego

(…) Że tam właśnie, w Pniewach, na prastarej ziemi piastowskiej w Wielkopolsce, jest główne gniazdo Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Szarych. Tam winna spocząć.

W sierpniu 1987 roku podjęto w kurii poznańskiej odpowiednie starania, zwłaszcza o opinię o pniewskiej kaplicy jako miejscu złożenia relikwii i o planach przystosowania kaplicy. We wrześniu miało miejsce spotkanie z projektantem wnętrza kaplicy, prof. Władysławem Pieńkowskim, i przystąpiono do przebudowy kaplicy.

Z kroniki domu:

Na obrysie starej kaplicy powiększono dawne prezbiterium, dobudowując nową część wysuniętą w kierunku dziedzińca. Tam właśnie znajdzie się miejsce na ścianę ołtarzową i na sarkofag w kształcie mensy. Projektantem kaplicy jest prof. Władysław Pieńkowski przy współpracy Anny Grocholskiej, która rzeźbiła sarkofag. Namalowanie obrazu błogosławionej wówczas matki Urszuli zlecono Annie Koźniewskiej z Warszawy.

Od 30 maja 1989 roku sarkofag mieści relikwie matki Urszuli. Urszulański dom w Pniewach ma odtąd charakter – można powiedzieć – podwójnie macierzysty: jako pierwszy dom Zgromadzenia oraz jako miejsce szczególnej obecności Matki Założycielki w Jej relikwiach. Odwiedzają je rokrocznie liczni pielgrzymi z Polski i zagranicy.

Budynek przechodził w ciągu swoich dziejów kilka większych przebudowań, których bezpośrednią przyczyną prawie zawsze był pożar. Kilka razy też zmienił swoje przeznaczenie. Pierwszy raz dom spalił się w 1932 roku. Wtedy nastąpiła pierwsza przebudowa. W 1953 roku umieszczono w nim nowicjat. Na początku lat 60. budynek wymagał kolejnego remontu. Nowicjat przeniesiono do domu św. Piusa X. Pożar, który wybuchł w nocy 29 maja 1978 roku, całkowicie zniszczył budynek i część przylegającego budynku gospodarczego.

Z opisu zabudowań według prof. Władysława Czarneckiego:

Dnia 29 maja 1978 roku o godzinie 1 w nocy spalił się dom św. Józefa z przełącznikiem do obory. Po rozebraniu spalonych stropów i wywiezieniu gruzów okazało się, że budynek był murowany nie z cegły, ale na zaprawie glinianej. Po naradzie z rzeczoznawcami postanowiono wszystkie mury rozebrać, a zostawić jedynie nienaruszone piwnice o stropach sklepionych ceglanych. (…) Założono nową klatkę schodową. Na parterze i piętrze zaprojektowano dwie pracownie i trzy pokoje mieszkalne. Na poddaszu została pomieszczona duża szwalnia z loggią, hafciarnia, prasowalnia.

Odbudowany dom św. Józefa został poświęcony w 1980 roku.

Dom św. Józefa jest pierwszym budynkiem Sanktuarium św. Urszuli, który dostrzegają pielgrzymi i goście przyjeżdżający z kierunku Poznania czy Szamotuł. Wita ich św. Olaf, pierwszy patron domu macierzystego, którego wizerunek znajduje się na płaskorzeźbie umieszczonej na środku frontonu domu.

Na terenie Sanktuarium św. Józef jest obecny w kilku miejscach – jako patron wspomnianego domu właśnie, pod jego wezwaniem jest także mała kaplica pod główną kaplicą, i w końcu figura św. Józefa, która obecnie znajduje się przy ogrodzie kwiatowym przy Domu Matki Założycielki.

Ta mozaika to jedna z trzech wizerunków Maryi w parku Sanktuarium. Wszystkie razem dobrze odzwierciedlają szczególne nabożeństwo zarówno matki Urszuli, jak i urszulanek SJK do Matki Bożej.

Zachęcamy do wysłuchania ósmej prośby z Testamentu św. Urszuli…

W dniu 22 lipca 1927 prezydent Ignacy Mościcki w końcu sam przybył z wizytą do Pniew. Wydarzenie to zostało uwiecznione fotografią, a także lokalna prasa zanotowało je w krótkim artykule, który odzwierciedla serdeczną i ciepłą atmosferę spotkania.

Zakład św. Olafa, czyli dom macierzysty bardzo młodego wtedy jeszcze Zgromadzenia urszulanek SJK, znajdował się również wśród wystawców, a matka Urszula należała do komitetu honorowego wystawy.

Choć Zakład św. Olafa, który tworzyły trzy duże działy: Szkoła Gospodarcza, dom dziecka oraz wielkie wówczas gospodarstwo rolne, działał dopiero siedem lat, zajmował w topografii Pniew, także tej gospodarczej, już swoje pewne, stałe miejsce. Wybrzmiało to także w katalogu wystawy, w którym Zakładowi św. Olafa poświęcono spory opis ze zdjęciami (str. 29; 63-75). Pracę sióstr uhonorowano wyróżnieniami – srebrnym medalem za hodowlę koni, złotym i srebrnym w dziale gospodarstwa krajowego.

W dniu otwarcia wystawy wojewoda poznański Adolf Bniński[1] odwiedził Zakład św. Olafa.

Z kroniki Zgromadzenia:

W Pniewach otwarcie wystawy. Nasze pasiaki, kilimy, prace naszych uczennic, ornat cudownie złotem przez siostry haftowany na czerwonej materii z płaszcza księdza kardynała Ledóchowskiego. Cukierki, torty tam figurują i wzbudzają podziw, również konie, krowy, świnki siostry Prądzyńskiej. Po południu był u nas wojewoda – bardzo miły. Wszystko oglądał.

[1] Adolf Rafał Bniński (1884-1942), wojewoda poznański w latach 1922-1928, senator RP, prezes Naczelnego Instytutu Akcji Katolickiej z siedzibą w Poznaniu. Aresztowany przez Niemców w lipcu 1941, został zamordowany w 1942 roku.

W Dzwonku św. Olafa czytamy o pobycie Prymasa w Pniewach:

Cudny dzień 11 czerwca, sobota słoneczna… o 3.30 po poł. zatrąbił samochód, dzwon tym samym jednakim serca swego biciem uderzył, bo „Ecce sacerdos magnus” wchodził z całym swym majestatem, tym dobrym, cichym do naszej kaplicy. Bo już chyba specjalnie uprzywilejowany św. Olaf. Kaplicę poświęcił ks. bp Łukomski, tyle razy odwiedzał śp. ks. kard. Dalbor Zakład tutejszy, a niezapomniany jest dzień przyjazdu nuncjusza apostolskiego Msg. Rattiego, obecnie Piusa XI. I dziś, w duszy jeszcze niezatarty obraz twarzy pogodnej, uśmiechniętej, dobrotliwej J. Em. Księdza Prymasa Hlonda. (…) Za krótko Cię widział św. Olaf. Zaledwie 2 godziny upłynęły, zaledwie pozwoliłeś się sfotografować i już żegnany „Żyj nam! Żyj nam!” między szpalerami uczennic i sióstr odjechałeś, w wzrok nasza biegł daleko za Twym samochodem po szosie. Promyczek słońca zostawiłeś nas, Eminencjo, i za to Ci każda z nas gorąco dziękuje.

Z Kroniki Zgromadzenia dowiadujemy się więcej o punktach programu wizyty:

Sobota, jedenastego – wielki rejwach u nas. Po południu o piętnastej przybył ksiądz kardynał Hlond. Witałyśmy go przed kaplicą. Wszedł. Ecce sacerdos…  Po modlitwie przyszedł do refektarza, gdzie wszystkie siostry pobłogosławił, potem poszedł do chłopców, do uczennic. Oglądał wszystko. Podwieczorek i wyjazd. Bardzo było ładnie.

Ksiądz prymas August Hlond odwiedził Pniewy kilkakrotnie – pierwszy raz w 1926 roku, właśnie w 1932 roku, 1935 oraz z okazji złotego jubileuszu życia zakonnego matki Urszuli – 17 kwietnia 1937 roku.

]]> https://www.sanktuarium-pniewy.pl/galeria/31-maja-1922-poswiecenie-kaplicy-pw-najsw-serca-jezusowego/ Tue, 30 May 2017 06:00:20 +0000 http://www.sanktuarium-pniewy.pl/?p=2562 Gdy matka Urszula w 1920 roku nabyła teren, który miał się stać „Zakładem św. Olafa”, domem macierzystym nowo założonego zgromadzenia urszulańskiego, znajdowały się na nim dwie wille – w jednej urządziła Szkołę Gospodarczą, w drugiej dom zakonny. Największe z pomieszczeń Matka przeznaczyła na kaplicę, która jednak już od początku była za mała jak na potrzeby samych sióstr, szkoły i domu dziecka. Trzeba było więc prędko pomyśleć o czymś większym i tak oto pierwszym przedsięwzięciem budowlanym stała się kaplica…

W czerwcu 1921 zakończył się pierwszy rok istnienia naszej szkoły w Pniewach. Na wakacje przyjęłyśmy letniczki, by kasy domowej nie obciążać. Najpilniejszą potrzebą w Pniewach była kaplica. Postanowiłyśmy wybudować ją między domami „Św. Stanisława”[1] i „Maryjo Świeć”[2]. Plan zrobił inżynier Andrzejewski[3] z Poznania, wykonał pan Degórski [4] z Pniew. Zaczęto kopać fundamenty, a w sierpniu – niestety, daty nie pamiętam [5] – odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego. Miał przybyć ksiądz biskup Łukomski [6], ale ponieważ akurat tego dnia wybuchł strajk na kolei, więc ceremonii dokonał ksiądz proboszcz pniewski.

Jakaż radość zagościła w sercach, gdy poświęcony został kamień węgielny naszej pierwszej, prawdziwie naszej kaplicy serca Jezusowego! Krzyż z drewna zatknięty na środku placu budowy – czy to nie oznacza, że oprócz radości będą i krzyże, że ta kaplica będzie pociechą w krzyżach, które życie oddane pracy mozolnej na pewno z sobą przyniesie? (…)

Dnia 31 maja 1922 w Pniewach przeżyłyśmy wielką radość – poświęcenie nowej kaplicy. Przyjechał na tę uroczystość ksiądz biskup Łukomski. Dzień śliczny. Taka ładna nasza kaplica, tak dobrze tam się modlić! (Z Historii Kongregacji)

W 1977 roku rozpoczęto budowę nowej, znaczenie większej kaplicy. W miejscu prezbiterium starej kaplicy obecnie znajduje się sarkofag z ciałem św. Urszuli. Sarkofag stoi więc w miejscu dawnego ołtarza i w ten sposób tworzy wymowny symbol eucharystycznej duchowości matki Urszuli, która kiedyś tak ujęła swoją misję dla bliźniego:

„Bierzcie i jedzcie”. Jedzcie me siły, bo są do waszej dyspozycji, chcę wam służyć nimi. Bierzcie i jedzcie moje zdolności, moją umiejętność, jeśli wam nią mogę być użyteczna. Bierzcie i jedzcie me serce, niech swą miłością rozgrzewa i rozjaśnia życie wasze. Bierzcie i jedzcie mój czas, niech będzie do waszej dyspozycji. Weźcie mnie, choćby to było dla mnie ciężkie, jam wasza, tak jak Jezus-Hostia jest mój.
(Z Rozmyślań matki Urszuli na czerwiec)

Obecnej kaplicy patronuje nadal Najświętsze Serce Pana Jezusa, a od 1984 roku także błogosławiona i potem święta Urszula Ledóchowska.

[1] To budynek szkoły.
[2] Budynek klasztorny.
[3] Marian Andrzejewski – dyplomowany inżynier architekt.
[4] Andrzej Degórski (1882-1938) – budowniczy.
[5] Poświęcenie kamienia węgielnego odbyło się 22 sierpnia 1921.
[6] Stanisław Kostka Łukomski (1874-1948) – od 1920 biskup sufragan poznański, od 1926 ordynariusz łomżyński.

Patronką nowo wybudowanego domu pielgrzyma pozostała św. Aniela. Tak jak poprzednio czuwała nad mieszkankami internatu jako wychowawczyni, tak teraz duchową opieką otacza pielgrzymów. Jest to „dziedzina” jak najbardziej odpowiadająca św. Anieli, która przecież sama wiele razy i przez wiele lat swojego życia pielgrzymowała, i też dlatego w ikonografii jej przymiotem jest kij pielgrzyma…

Więcej o św. Anieli Merici…

O domu pielgrzyma i możliwościach korzystania z niego…

W „Dzwonku św. Olafa” czytamy w artykule Uroczystości jubileuszowe Matuchny

Już od kilku tygodnie Pniewy pod hasłem jubileuszu Matuchny. Przygotowania wszędzie: w klauzurze, w szkole, kolegium, a nawet w samym miasteczku, które ze swej strony chce uczcić Matuchnę, nadając Jej tytuł honorowego obywatelki Pniew w dowód uznania dla niezmordowanej pracy naszej Matki w służbie Kościoła i kraju.

Uroczystości rozpoczęły się w południe, 15 kwietnia br., kiedy to siostry domowe, korzystając jeszcze ze względu spokoju, składały Matuchnie życzenia i cieszyły się obecnością drogiej Jubilatki w refektarzu. Następnego dnia zjechały się wszystkie Przełożone i Kierowniczki naszych Domów, by w imieniu całego Zgromadzenia wyrazić Matuchnie wdzięczność za długoletnią i pełną niestrudzonej ofiarności pracą nad nami. Sypały się dary na dzieła misyjne Matuchny, uzbierane i wykonane przez dzieci i młodzież szkolną. Misie, słonie, lalki, książki oraz inne skarby dziecięce powędrowały do najbardziej oddalonych zakątków na Kresach.

Uroczystości sobotnie rozpoczęły się o dwunastej w nocy strzałami na wiwat z wieży prowizorycznej nad jeziorem, urządzonej przez jednego z oddanych Zgromadzeniu naszemu pracowników, a o piątej rano pod oknami Matuchny rozległ się hymn: Kiedy ranne wstają zorze – odegrany przez orkiestrę Sokołów z miasteczka. Ten odruch życzliwości ze strony miejscowych osób spoza Zgromadzenia zapoczątkował nastrój radosny i świąteczny na zewnątrz domu.

Oficjalna uroczystość rozpoczęła się od Mszy św., odprawionej przez ks. bpa Dymka, który swoją obecnością uświetnił uroczystość jubileuszową w sali Seminarium Nauczycielek Gospodarstwa Domowego. Wśród szpaleru sióstr i gości ustawiły się delegacje ze sztandarami, by złożyć drogiej Jubilatce życzenia. W imieniu Rządu zabrał głos Starosta z Szamotuł (…).

Następnie przemawiał Burmistrz Pniew i wręczył Matuchnie dyplom honorowego obywatelstwa miasta. Potem Wójt Lubocześnicy, również wręczając dyplom honorowego obywatelstwa gminy.

(w: Dzwonek św. Olafa, 1937/3, s. 43-48)

W dniu złotego jubileuszu życia zakonnego matka Urszula powiedziała młodej kandydatce do Zgromadzenia:

Wierz starej matce: w tych pięćdziesięciu latach życia zakonnego nie było ani chwili, w której byłabym nieszczęśliwa. – Tak, Boże mój, pięćdziesiąt lat – jedno wielkie szczęście, samo szczęście…

(ze wspomnień s. Joanny Chrostek)

więcej o jubileuszu matki Urszuli

Kamień węgielny poświęcił ks. prałat Wawrzyniec Wnuk z Kanady w dniu 9 lipca 1976 roku. Wmurowano go pod kaplicę Matki Bożej, tzw. okrągłą kaplicę – widać to miejsce upamiętniające po prawej stronie przy wejściu do domu klauzurowego.

We wrześniu 1979 roku rozpoczęto budowę ściany tylnej za ołtarzem. Wykonano ją w żółtym klinkierze z wstawkami z ciemnego klinkieru (pozostałość z cegły wypalanej dla zamku w Warszawie). W sierpniu 1980 roku wyłożono ołtarz boczny (gdzie teraz znajduje się sarkofag z relikwiami św. Urszuli) klinkierem wiśniowym oraz wykonano chór. W dniu 15 sierpnia 1980 roku, w warunkach jeszcze prowizorycznych, odbyła się pierwsza Msza św. oraz uroczystości zakonne, którym przewodniczył bp Paul Verschuren z Helsinek.

Nabożeństwo drogie sercu, bo nas łączy tak ściśle z tym Jezusem na krzyżu, który jest dla duszy zakonnej skarbem, szczęściem, miłością, ucieczką i nadzieją! Eucharystia i krzyż – tak ściśle złączone, bo Chrystus na krzyżu wysłużył nam łaskę Eucharystii. Jakże nie kochać tego cierpiącego, krzyż dźwigającego, tego Ukrzyżowanego, któremu Hostię świętą zawdzięczamy? Idźmy więc z Nim po drodze krzyżowej! (z Dyrektorium)

W siódmej prośbie Testamentu pt. Miłość Ukrzyżowanego św. Urszula zapisała:

Kochajcie, Dzieci moje, Ukrzyżowanego Jezusa, kochajcie z całego serca, tulcie się do nóg Jego, trwajcie myślą i sercem przy Nim. Często odprawiajcie rozmyślania o Męce Pańskiej, uczcie się od Jezusa Ukrzyżowanego, jak kochać Boga, jak kochać ludzi, jak być pokornymi i posłusznymi, i umartwionymi, jak poświęcać się dla innych, jak pracować dla chwały Bożej, dla zbawienia świata. Najlepszy sposób pocieszania Jezusa na krzyżu, okazywania Mu miłości – to naśladowanie cnót Boskich.
Im bardziej starać się będziecie o naśladowanie Jezusa Ukrzyżowanego, tym bliżej będziecie krzyża, tym bardziej Ukrzyżowany będzie dla Was wszystkim na ziemi. Podczas Mszy św. również rozważajcie Mękę Jezusową. Chętnie odprawiajcie drogę krzyżową, całujcie często krzyż z miłością największą, i nauczycie się prędko, że w krzyżu znajduje się największe szczęście – szczęście nieba wśród cierpień tej ziemi.

O artystce

Testament do słuchania…

Testament – VII Prośba do czytania

publikacja książkowa

A ponadto poszukać pola pracy w Polsce. Po długoletnim wygnaniu tam teraz musimy swoje Zgromadzenie przenieść, tam je rozwijać.  Dwa więc zadania stanęły przede mną. Już od mego wyjazdu z Polski powierzyłam siostrze Pradzyńskiej sprawę wyszukania dla nas małego majątku ziemskiego, dokąd byśmy mogły z polskimi dziećmi przyjechać i gdzie mogłybyśmy prowadzić zarówno ochronkę dla naszych, z Danii przywiezionych dzieci, jak i szkołę gospodarstwa domowego dla polskich panien. Nie można było liczyć na to, żeby ktoś w Polsce zwrócił się do nas z propozycją pracy. Zorientowałam się będąc w kraju, że patrzą tu na nas z pewnym niedowierzaniem. Postanowiłam sama sobie radzić.

Siostra Prądzyńska jeździła, oglądała resztówki – jakoś nic się nie nadawało. W czasie tych jazd zaziębiła się, dostała hiszpanki, musiała przerwać poszukiwania. Nikt pomocnej ręki nie podał. Już mnie odwaga zaczęła opuszczać. „Jeżeli nas w Polsce nie chcą, trzeba będzie w Skandynawii zostać” – myślałam i serce boleśnie się ściskało.

Spróbujemy jeszcze jednego sposobu. Rozpoczniemy nowennę do błogosławionej Teresy[1]. Wyprosimy sobie dom w Polsce. I cały dom się modlił, i błogosławiona Teresa widocznie też, bo dwunastego czy trzynastego lutego dostałyśmy telegram od siostry Prądzyńskiej, że Pniewy kupione[2]. Radość była wielka. Mamy więc pied-a-terre[3] w Polsce, zaczniemy tam pracować, a Pan Bóg dopomoże. 
Dnia 11 lutego 1920, w święto Matki Boskiej z Lourdes, Pniewy zostały kupione. (…)

Potem trzeba było znaleźć pieniądze, by zapłacić. Matka Urszula zamierzała je zebrać podczas kolejnego cyklu konferencji w Danii, Szwecji i Norwegii. Wyruszyła w drogę na początku marca 1920 roku. Na konferencji w Kristianii (dzisiejsze Oslo) była obecna pani Stolt-Nielsen, matka jednej z uczennic z Aalborga…

(…) Pani Stolt-Nielsen (…) wręczyła mi czek na dwa tysiące koron norweskich. Radość dodała mi zapału. Mówiłam o ochronce, jaką chcę w Pniewach otworzyć dla naszych polskich dzieci z Aalborga, o naszej pracy i wreszcie zaproponowałam: a może Norwegia ofiaruje mi dwadzieścia tysięcy koron, których mi potrzeba, by opłacić Pniewy? Będzie to szlachetny dar Norwegii dla Polski w tych smutnych, ciężkich czasach. Ja zaś na pamiątkę tego wydarzenia nazwę zakład pniewski Zakładem Świętego Olafa[4].

Skończyła się konferencja, posypały się dość hojne datki. Zadowolone wróciłyśmy z panią Egeberg do domu. Po chwili wzywają mnie do telefonu. W słuchawce odzywa się męski głos:

– Pani ma mieć jeszcze konferencje na wsi?
– Tak jest.
– To bardzo męczące. Niech pani da sobie z tym spokój. Dwadzieścia tysięcy, które pani są potrzebne, ja dam.
Nie chciałam uwierzyć.
– Naprawdę pan chce dać dwadzieścia tysięcy?
– Tak, dam je. Niech pani do mnie przyjedzie. Mówi konsul Stolt-Nielsen.

Matka Urszula jednak wyruszyła w kolejną podróż, gdyż konferencje były umówione. Po powrocie do Kristianii odwiedza Konsula i otrzymuje obiecane dwadzieścia tysięcy koron. Dzięki temu hojnemu datkowi początek pracy urszulańskiej na polskiej ziemi był zabezpieczony. Zakład św. Olafa stał się kolebką nowej gałęzi urszulańskiej – Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego.

Choć obecnie dom oficjalnie już nie nosi nazwy „Zakład św. Olafa”, to jednak w świadomości Pniewian ona funkcjonuje do dziś (pójdziemy do olafa…). O norweskich powiązaniach miejsca przypomina obecnie płaskorzeźba z wizerunkiem św. Olafa na frontonie pierwszego domu – na rogu ul. Wiśniowej/ ul. św. Urszuli Ledóchowskiej…

cytaty z: Św. Urszula Ledóchowska, Historia Kongregacji, tytuł nowego wydania: Byłam tylko pionkiem na szachownicy… Wspomnienia z lat 1886-1924, Edycja św. Pawła, Częstochowa 2006

[1] Święta Teresa od Dzieciątka Jezus, właśc. Therese Martin (1873-1897) – karmelitanka, beatyfikowana w 1923, kanonizowana w 1925.
[2] Był to kontrakt kupna dwóch sąsiadujących z sobą posesji w Lubocześnicy pod Pniewami, w powiecie szamotulskim.
[3] Punkt oparcia (po franc.)
[4] Olaf II, król Norwegii (1016-1030), zjednoczył kraj i utrwalił w nim chrześcijaństwo. Został kanonizowany i uznany za patrona Norwegii.

Podobnie jak krzyż prof. Nowosielskiego jest on swego rodzaju ikoną. Na zakończeniach wszystkich ramion znajdują się postacie lub symbole: po lewej – z perspektywy widza – Matka Boża, po prawej – św. Jan, u góry symbol Boga Ojca, to jest ręka czy dwa palce („Oto mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie”), na dole czaszka z dwiema kroplami krwi symbolizującymi ofiarę Jezusa i Jego zwycięstwo nad śmiercią.

Na środku po prawej i lewej stronie ciała Jezusa – sceny z Ewangelii:

Po lewej stronie – Ostatnia wieczerza; Modlitwa w Ogrójcu, po prawej stronie – Jezus myje nogi apostołom; Przemienienie na Górze Tabor; Św. Maria Magdalena spotyka Jezusa Zmartwychwstałego. Pod przebitym bokiem Jezusa widać grupę modlących się urszulanek.

Z Testamentu św. Urszuli (Prośba VII – Miłość Ukrzyżowanego):

Pamiętajcie o tym, że na świętym pniu Krzyża świętego wyrosły wszelkie najdroższe sercu ludzkiemu nabożeństwa. Jezus Ukrzyżowany męką i śmiercią swą wysłużył nam tę największą ze wszystkich łask – łaskę Przenajświętszego Sakramentu. Wszak Msza święta to odnowienie niekrwawe krwawej ofiary na krzyżu. Na krzyżu dał sobie przebić Serce, by Ono stało się dla nas ucieczką i ochroną, i rajem duszy, by Ono zawsze dla nas było otwartym źródłem łask i miłości. Z wysokości krzyża dał nam Jezus Maryję za Matkę, dał nas Maryi za dzieci. Z wysokości krzyża spłynęły na świętych łaski, które ich czyniły świętymi, które nam w nich dały możnych orędowników i cudnych przedstawicieli cnoty i świętości.